Kult kawy w kraju, który jej... nie produkuje

 

Kawa we Włoszech to rytuał zakorzeniony w tradycji kulinarnej, rządzący się swoimi prawami i zasadami. Niektórzy twierdzą, że kawa jest jednym z fundamentów włoskiej kultury. Nie ma chyba Włocha, który nie zacząłby dnia od klasycznego "un caffe" - podanego w barze przy ladzie lub "wyprodukowanego" przez obecną w każdym domu, klasyczną kawiarkę. To jak wschód słońca, jak zastrzyk energii potęgowany pierwszymi promieniami porannego słońca. Poranek jest w ogóle porą szczególną.

 

Co do zasady Włosi piją kawę do posiłku. Jedynie rano jest spożywana przed śniadaniem. My nazywamy to "łykiem rozruchowym", który pozwala wejść nam "na obroty". "Un caffe", czyli klasyczne espresso podawane jest ze szklaneczką wody. Prawdziwy Włoch zawsze zacznie od wody, która oczyszcza kubki smakowe i pozwala później delektować się smakiem samej kawy. Espresso jest pite przez cały dzień, aż do późnego wieczora. Włosi uwielbiają wpadać w biegu do zaprzyjaźnionych kawiarenek lub barów, gdzie nawet nie siadają, tylko wypijają szybki łyk kawy stojąc przy barze i wymieniając uwagi z sąsiadami lub obsługą.

 

Ale w Italii często pije się również kawy mleczne. Głównie jest to cappuccino. Ten rodzaj kawy Włosi spożywają jednak do godziny 11.00, najpóźniej do południa. Kawy mleczne są bowiem traktowane, jako kawy śniadaniowe i dla lokalnej społeczności występują zwykle w zestawie z cornetto (rogalik) lub brioche (okrągła bułka), jako pełnoprawne śniadanie. Włoska tradycja kulinarna zakłada bowiem, że mleko jest ciężkostrawne i może obciążać żołądek po posiłkach, a jednocześnie na tyle sycące, że połączone z cornetto lub brioche stanowi pełne śniadanie. Dlatego też cappuccino, zawierajace dużą ilość mleka, jest pite rano, kiedy żołądek jest jeszcze pusty. Po południu królują kawy czarne - głównie espresso, przy czym zamawiając je używajcie po prostu zwrotu "un caffe". Każdy będzie wiedział, co wam podać

 

Zaskoczyć może was także zróżnicowanie cenowe tego samego rodzaju kawy w jednym lokalu. Wpływ na to ma miejsce, jakie zajmiemy. Włosi piją kawę, stojąc przy barze, a stoliki w kawiarni są przeznaczone głównie dla turystów, którzy lubią się delektować kawą, godzinami rozmawiając, przesiadując i podziwiając widoki. Dlatego też niestety za małą kawę muszą zapłacić więcej, niż gdyby tego miejsca przy stoliku nie zajmowali.

 

We Włoszech istnieje wiele palarni kawy, które importują ziarna kawowca. Jednak Włochy, jako kraj same jej nie produkują i nie uprawiają. Niedawno, w wyniku możliwości stworzonych przez naturę i zmiany klimatyczne udało się stworzyć odmianę sycylijskiej, prawdziwie włoskiej, czyli wyhodowanej w Italii kawy. W latach 90-tych XXw., po wielu podróżach po całym świecie, ojciec Andrea Morettino postanowił posadzić kilka krzewów kawy w swoim małym ogródku na obrzeżach Palermo, na wysokości 350 m.n.p.m. Przez 30 lat bezskutecznie, on i jego rodzina starała się wyhodować pierwsze owoce kawowca. Przełom nastąpił w 2021r., kiedy to z 66 sadzonek rosnących w ich ogrodzie udało się uzyskać 30 kilogramów kawy.

 

Włoska kawa musi charakteryzować się ciemnym wypaleniem, głównie pod espresso, czyli kawę wyrazistą i intensywną. Espresso Italiano zostało opracowane przez Narodowy Instytut Espresso i powinno być parzone według konkretnych zasad - 7g. zmielonej kawy, 25 sekund ekstrakcji i 25ml. gotowego napoju. Zresztą podobne zasady dotyczą cappuccino - prawdziwie włoskie powinno składać się z 25 ml. espresso i 100ml. spienionego mleka, a całość powinna być podana w filiżance o pojemności około 160 ml.

 

A kiedy już znajdziecie się w barze lub kawiarni musicie pamiętać o trzewch głównych zasadach:

 

Po pierwsze - o kawę się walczy Nie należy grzecznie stać w kolejce, bo możemy nigdy się nie doczekać na swoją kolej. W takiej gwarnej atmosferze liczy się siła przebicia i donośny głos. To samo dotyczy płacenia rachunku, jeśli trzeba machajcie paragonem i "wymuście" przyjęcie płatności

Po drugie - "un caffe" (espresso) jest kawą "szybką". Pije się ją maksymalnie w trzech łykach.

Po trzecie - nigdy, przenigdy, chcąc napić się kawy z mlekiem nie zamawiajcie "latte". Bo dostaniecie po prostu szklankę... pysznego, czystego mleka "Cafe latte", lub "Cafe con latte", zagwarantuje wam, że jednak oprócz mleka będzie też kawa

 

I tak przy okazji, bo często słyszymy to w Polsce: ESPRESSO, a nie EKSPRESSO. Fakt, że kawa faktycznie pochodzi z ekspresu naprawdę nic tu nie zmienia 

 

Popularne rodzaje kawy:

 

Espresso ("un caffe") - kawowa baza wszystkich kaw włoskich, intensywna kawa podawana w małej filiżance. Charakteryzuje ją mocny smak i pianka unosząca się na powierzchni nazywana cremą

Doppio - podwójne espresso

Ristretto - to takie "espresso max", przy tej samej ilości zaparzanej kawy używa się o połowę mniej wody, dwa razy mniejsze i dwa razy intensywniejsze od espresso

Lungo lub Americano - typowa kawa czarna, zaparzana z większą ilością wody niż espresso

Corretto - espresso z dodatkiem koniaku, grappy lub sambuki

Macchiato - espresso z odrobiną mlecznej pianki

Cappuccino - espresso ze spienionym mlekiemLatte macchiato - espresso z dużą ilością spienionego mleka

Caffe latte - espresso z większą ilością mleka niż w cappuccino i z odrobiną mlecznej pianki