Patronka wyspy. Św. Agata jest ostatnią z grona tzw. Czterech Wielkich Dziewic - Męczennic Kościoła Rzymskiego, których wspomnienia przypadają w czterech kolejnych miesiącach zimy: 22 listopada – św. Cecylii, 13 grudnia – św. Lucji, 21 stycznia – św. Agnieszki i 5 lutego – św. Agaty.

 

Urodziła się w 235r. w Katanii, w jednym z arystokratycznych, sycylijskich rodów. Jej rodzice, oprócz znacznego majątku, przekazali jej także głęboką wiarę w Boga. Po przyjęciu chrztu świętego, Agata postanowiła żyć w czystości i poświęcić swoje życie Chrystusowi. Na jej niespotykaną urodę zwrócił uwagę prefekt miasta - Kwincjan, który czynił starania o jej rękę. Jednak Agata, wierna Chrystusowi, odrzuciła oświadczyny, przez co ściągnęła na siebie jego gniew i nienawiść.

 

Okazja do zemsty nadarzyła mu się za panowania cesarza Decjusza, kiedy to w 250r. doszło do krwawych prześladowań chrześcijan. Wykonawcą wszystkich dekretów cesarza na Sycylii był właśnie Kwincjan. Pamiętając upokorzenie, nakazał aresztować Agatę, jako jedną z pierwszych. Będąc przekonanym, że nie wyrzeknie się Chrystusa zaplanował na niej zemstę. Agatę zmuszano do odrzucenia wiary poddając ją strasznym torturom - biczowaniu, przypalaniu pochodniami, wleczeniu po ostrych skorupach. Aż wreszcie skazano ją na śmierć na rozżarzonych węglach. Kwincjanowi jednak to nie wystarczyło. Pamiętając odrzucone przez Agatę oświadczyny chciał ją też zhańbić, upokorzyć i zniesławić. Dlatego też rozkazał zamknąć ją w domu publicznym, ale nikt, znając już jej historię, nie odważył się jej dotknąć. Dzięki temu aż do śmierci zachowała dziewictwo.

Kiedy zemsta się nie powiodła Kwincjan znęcał się nad jej kobiecością zrywając z niej szaty, rozszarpując, a na końcu odcinając jej piersi. Zmarła 5 lutego 251r. w wyniku wykonania kary śmierci przez ułożenie żywcem na rozżarzonych węglach.

 

Rok po śmierci Agaty nastąpił wybuch Etny połączony z potężną erupcją lawy. Gdy rozgrzana lawa zbliżała się do granic miasta, jego mieszkańcy wyszli jej naprzeciw niosąc w procesji całun, w który owinięte było ciało męczennicy. Nagle nastąpił cud - lawa zmieniła kierunek i ominęła Katanię (niektóre źródła podają, że wręcz zatrzymała się przed bramami miasta). Jej mieszkańcy nie mieli wątpliwości, co do tego, że swoje ocalenie zawdzięczają męczeństwu Agaty.

 

Odtąd czcili ją, jako główną patronkę miasta i okolic, a jej kult objął szybko całą Sycylię. Ponieważ św. Agata zakończyła życie na rozżarzonych węglach, ogłoszono ją patronką ognia prosząc, aby strzegła przed ogniem lasy i chaty, a w czasie pożaru wzywano jej pomocy. Czczono ją także, jako patronkę sztuki ludwisarskiej. Przy produkcji dzwonów stosuje się bowiem bardzo wysokie temperatury. Również, jako patronkę sztuki piekarskiej, ponieważ do wypieków używa się rozpalonego pieca. Rodzaj tortur zadawanych św. Agacie uczynił z niej także szczególną patronkę kobiet, które szukały u niej pomocy w swoich chorobach, a zwłaszcza w chorobach piersi. Każdego roku, od 3 do 5 lutego hucznie obchodzi się rocznicę jej śmierci. "Festa di Sant'Agata" jest uznawana za jedno z największych świąt religijnych na Sycylii i w Europie.

 

Nie dziwi więc, że również cukiernicy na swój sposób uczcili patronkę, tworząc "Minne di sant'Agata" ("Piersi św. Agaty"), co dziś jest jednym z cukierniczych symboli Sycylii.