Lata 20-te XX w. to w Ameryce czas prohibicji. Alkohol jest nielegalny. A to, co jest nielegalne to nowa okazja do zarobienia pieniędzy. Na ulicach Chicago i Nowego Jorku pojawiają się nowi mafijni gracze. Ludzie tacy, jak Al Capone, czy Lucky Luciano. To właśnie oni przekształcają chaos ulicznych gangów w coś znacznie bardziej niebezpiecznego - w system. Powstaje amerykańska La Cosa Nostra. Wciąż ta sama, ale nie taka sama. Zorganizowana, hierarchiczna, efektywna. Rodziny mafijne zaczynają współpracować, a nad nimi powstaje organ koordynujący - „Komisja”. To już nie jest przestępczość na skalę lokalną. To dobrze zarządzana i skuteczna korporacja. 

Mori zostaje odwołany ze stanowiska przez Mussoliniego w 1929 roku i mianowany senatorem. Dyktator docenia jego działalność na Sycylii na tyle, że uznaje mafię za zlikwidowaną. Skutkuje to powrotem organizacji na Sycylię po II wojnie światowej. Ale to już nie ta sama organizacja, która opuszczała wyspę. Nie interesują jej pola i wioski, sady i rolnicy. Teraz celem są miasta. Beton i cegły zastępują cytrusy i oliwki. Największym polem bitwy staje się Palermo. Mafia wnika w przetargi, budownictwo, politykę. A potem przychodzi kolejny etap...

Heroina. Lata 70-te i 80-te XX w. Cosa Nostra staje się jednym z najpotężniejszych graczy w światowym handlu narkotykami. Wtedy też pojawia się człowiek, który zmieni wszystko - Salvatore Riina. Bezwzględny, paranoiczny, skrajnie brutalny. Temu właśnie zawdzięcza swój przydomek -  La belva (bestia).  W 1958r. wraz z Bernardo Provenzano i Luciano Leggio, bierze udział w zabójstwie ówczesnego bossa Cosa Nostry Michele’a Navarry. To wlaśnie Leggio przejmuje po nim schedę. Ale w 1974r. zostaje schwytany i aresztowany za morderstwo Navarry, a Riina staje się faktycznym szefem mafii sycylijskiej. 

I to on rozpoczyna w 1981r. drugą wojnę mafijną nazywaną "Wielką Wojną Klanów". Sycylia spływa krwią, a rywale eliminowani są jeden po drugim. W wyniku tej wojny mafiosi z Corleone przejmują kontrolę nad Cosa  Nostrą. Ale Riina się nie zatrzymuje. To mu nie wystarcza. Idzie dalej i wypowiada wojnę państwu, każąc zabijać sędziów, prokuratorów, policjantów i polityków. Celem jest zastraszenie państwa włoskiego. Ale włoscy prokuratorzy zaczynają kontratak. Na ich czele stoją dwaj ludzie: Giovanni Falcone i Paolo Borsellino. To oni doprowadzają do historycznego procesu, zwanego później "maxiprocesso". Setki mafiosów na ławie oskarżonych, wyroki, które wstrząsają fundamentami organizacji. Mafia po raz kolejny zaczyna pękać. Ale odpowiada tak, jak potrafi najlepiej - przemocą. 

Rok 1992. Eksplozja na autostradzie pod Palermo zabija Giovanniego Falcone. Kilka tygodni później ginie Paolo Borsellino. Te dwie daty to punkt zwrotny. To moment, w którym Włochy przestają się bać, a państwo w końcu zaczyna działać bez kompromisów. Rząd decyduje o wyprowadzeniu wojska na ulice Palermo. Rozpoczynają się, trwające później przez lata, polowania na członków mafii. Aresztowania, procesy, wyroki.  15 stycznia 1993r. Salvatore Riina zostaje aresztowany w Palermo i oskarżony o dokonanie i zlecenie setek zabójstw, w tym Borsellino i Falcone, a także Carlo Alberto Dalla Chiesy, dowódcy karabinierów w Palermo, czy Salvo Limy, polityka włoskiego podejrzewanego o związki z mafią. Władzę w strukturach przejmuje jego "prawa ręka" Bernardo Provenzano i rządzi aż do momentu aresztowania w kwietniu 2006r. Wtedy nowym "Capo di tutti capi" (tłum. "szef wszystkich szefów") zostaje  Matteo Messina Denaro, który przez kolejne 17 lat zarządza strukturami. W styczniu 2023r. Denaro zostaje zatrzymany przez włoskie służby w Palermo.  

Bernardo Provenzano umiera w lipcu 2016r. w Mediolanie. 

Salvatore Riina w listopadzie 2017r. w szpitalu więziennym w Parmie.

We wrześniu 2023r. kończy się pewna epoka. Umiera ostatni wielki boss Cosa Nostry - Matteo Messina Denaro.

Czy to koniec tej historii? Nie. To koniec ludzi, koniec nazwisk. Ale Cosa Nostra nie znika. Wciąż się zmienia. Znika z pierwszych stron gazet, rezygnuje z bomb i spektakularnych zamachów. Wybiera ciszę. Omerta... Działa w cieniu tak, jak na początku. Zajmuje się inwestycjami, praniem pieniędzy, biznesem. Bo prawdziwa siła tej organizacji nigdy nie tkwiła tylko w przemocy. Ona tkwiła w zdolności przetrwania. I w zasadzie, która obowiązuje do dziś - Omerta. 

Milczenie jest potężniejsze niż krzyk...

Przeczytaj: